Өвөл болохоор цонхны шил цантаж, хүрээний доод хэсэгт ус хурж, заримдаа бүр мөс тогтох нь Улаанбаатарын олон айлд танил асуудал. Цан нь зөвхөн цонхны үзэмжийг муутгаад зогсохгүй, удаан хугацаанд хөгц мөөгөнцөр үүсгэж, цонхны тавцан, ханын засал чимэглэлийг гэмтээдэг. Энэ нийтлэлд цонх яагаад цантдагийг энгийнээр тайлбарлаж, түүнээс сэргийлэх 7 практик аргыг танилцуулъя.
Цонх цантах үндсэн шалтгаан
Өрөөний агаарт үргэлж тодорхой хэмжээний усны уур байдаг. Дулаан агаар хүйтэн гадаргуутай шүргэлцэхэд хөрж, агуулж байсан уур нь усны дусал болон буудаг. Энэ температурыг шүүдэр цэг гэнэ. Шилний дотор талын гадаргуу шүүдэр цэгээс хүйтэн байвал шил хөлөрч, гадаа хүйтэн эрчимжих тусам тэр ус нь цан болон хөлддөг.
💡 Жишээ: Өрөөний температур +22°C, харьцангуй чийгшил 50% орчим байхад шүүдэр цэг ойролцоогоор +11°C байдаг. Өөрөөр хэлбэл шилний дотор гадаргуу үүнээс хүйтэн болмогц хөлрөлт эхэлнэ.
Өрөөний чийгшил өндөр
Хоол хийх, хувцас хатаах, олон хүн нэг өрөөнд байх, чийгшүүлэгч хэт ажиллуулах зэрэг нь агаар дахь уурыг нэмэгдүүлдэг.
Шилний дулаалга сул
Нэг давхар эсвэл битүүмжлэл нь алдагдсан шилний дотор гадаргуу хэт хүйтэн байдаг.
Агаар солилцоо дутуу
Өрөөг агааржуулахгүй бол чийг гарах газаргүй болж, хамгийн хүйтэн гадаргуу болох цонхон дээр тогтдог.
Резин, заадсын гэмтэл
Хуучирсан резин, муудсан монтажийн хөөсөнцрөөр хүйтэн агаар орж, хүрээний ирмэгийг хөргөдөг.
Монголд яагаад илүү их цантдаг вэ?
Манай орны өвөл урт бөгөөд гадна, дотны температурын зөрүү маш их. Өрөөнд +20°C-ээс дээш, гадаа хасах 30 хэм байхад нэг давхар буюу дулаалга сул шилний дотор гадаргуу хэдхэн хэм хүртэл хөрдөг. Төвийн халаалттай байрны агаар ерөнхийдөө хуурай ч гал тогоо, угаалгын өрөө, олон хүнтэй өрөөнд чийгшил хурдан нэмэгддэг. Энэ хоёр нөхцөл давхцахад цан үүсэх нь гарцаагүй болдог.
Цан хаана үүсч байгаагаар шалтгааныг нь таних
| Цан үүссэн байршил | Юуг илтгэж байна вэ? |
|---|---|
| Шилний дотор тал, ялангуяа доод хэсэг | Өрөөний чийгшил өндөр эсвэл шилний дулаалга хангалтгүй |
| Хоёр шилний хооронд | Шилний пакетийн битүүмжлэл алдагдсан — пакетийг солих шаардлагатай |
| Хүрээ, хана хоёрын заадас | Суурилуулалтын завсар, дулаалгын хөөсөнцөр муудсан |
| Хүрээний булан, резиний дагуу | Резин хуучирсан эсвэл хавчилтын тохируулга сул |
| Шилний гадна тал | Ихэвчлэн хэвийн үзэгдэл — дотор дулаан гадагш бага алдагдаж байгааг илтгэнэ |
Цантахаас сэргийлэх 7 арга
- 1
Өрөөгөө тогтмол агааржуулах
Өдөрт 2–3 удаа 5–10 минутаар цонхоо бүрэн онгойлгож, агаарыг богино хугацаанд сэлгээрэй. Цонхоо бага зэрэг ангайлгаад удаан онгорхой орхисноос энэ нь илүү үр дүнтэй бөгөөд хана хөрөхгүй.
- 2
Чийгшлээ хянах
Өвлийн улиралд өрөөний харьцангуй чийгшлийг 40–50% орчимд барих нь тохиромжтой. Хямд гигрометр авч хэмжиж, чийгшүүлэгчээ хэт их ажиллуулахаас зайлсхийгээрэй.
- 3
Гал тогоо, угаалгын өрөөний уурыг гадагшлуулах
Хоол хийхдээ сорогчоо асааж, усанд орсны дараа угаалгын өрөөний хаалгыг хааж, агааржуулалтын нүхийг бүү битүүлээрэй. Хувцсаа өрөөндөө хатаах нь чийгшлийг мэдэгдэхүйц нэмэгдүүлдэг.
- 4
Халаалтын дулааныг цонх руу чөлөөтэй хүргэх
Радиатор цонхны доор байдаг бол зузаан хөшиг, өргөн тавцан, том ваартай ургамал дулаан агаарын урсгалыг хаадаг. Хөшгөө цонхноос бага зэрэг зайтай байлгаарай.
- 5
Резин, хавчилтыг шалгах
Хатуурч хагарсан резинээр хүйтэн агаар орж, хүрээний ирмэгийг хөргөдөг. Резинээ цэвэрлэж, шаардлагатай бол сольж, цонхны хавчилтыг өвлийн горимд тохируулаарай.
- 6
Суурилуулалтын заадсыг засуулах
Хүрээ, хананы хоорондох хөөсөнцөр болон гадна талын битүүмжлэл гэмтсэн бол тэр хэсэг хүйтэн гүүр болж, цан, хөгц үүсгэдэг. Энэ ажлыг мэргэжлийн хүнээр хийлгэх нь зүйтэй.
- 7
Дулаалга сайтай шилээр солих
Хуучин шилний дотор гадаргуу хэт хүйтэн байвал агааржуулалт хангалтгүй. 2–3 давхар, аргон хийтэй, Low-E бүрхүүлтэй шил дотор гадаргууг дулаан байлгаж, цантах эрсдэлийг эрс бууруулдаг.
⚠️ Анхаар: Хоёр шилний хооронд чийг, цан тогтож байвал агааржуулалт, чийгшлийн хяналтаар засагдахгүй. Энэ нь шилний пакетийн битүүмжлэл алдагдсаныг илтгэх тул пакетийг солих шаардлагатай.
Цанг тоохгүй орхивол юу болох вэ?
- Цонхны тавцан, хүрээний доод хэсэгт ус тогтож, хар хөгц үүснэ.
- Ханын будаг, обой хөөрч, шавардлага чийгэнд муудна.
- Модон тавцан, хүрээ хавдаж, гажиж эхэлнэ.
- Хөлдөж гэсэх явц давтагдсаар резин, битүүмжлэлийн эдэлгээ богиносно.
Цонхоо хэзээ солих вэ?
Дээрх аргуудыг хэрэгжүүлсэн ч цан арилахгүй байвал асуудал цонхны бүтцэд байна гэсэн үг. Хүрээний булангаар мөс тогтох, хөгц гарах, шилний хооронд чийг харагдах зэрэг шинж тэмдэг илэрвэл цонхоо солих цаг болсон байж магадгүй. Шилээ сонгохдоо Low-E шил болон аргон хийтэй вакум цонхны тухай нийтлэлүүдийг уншаарай.
✅ Тунгалаг Гандан ХХК Улаанбаатар хотод үнэгүй хэмжилт хийж, цан үүсч буй шалтгааныг газар дээр нь тодорхойлоод, танай байранд тохирох шийдлийг санал болгоно.
📖 Мөн уншаарай: Вакум цонхны шил хагарсан бол бүх цонхоо солих шаардлагатай юу?
Цонхны цан таныг зовоож байна уу?
Мэргэжлийн баг үнэгүй хэмжилт хийж, танай цонхонд тохирох шийдлийг санал болгоно.
